Học ngoại ngữ thứ hai (Nhật, Hàn, Trung) cho học sinh: bắt đầu thế nào
Chọn tiếng Nhật, Hàn hay Trung, bắt đầu ở tuổi nào và học ra sao để không bỏ dở sau vài tháng. Kèm lộ trình 3 tháng đầu cho học sinh.
Ngày càng nhiều gia đình muốn con học thêm một ngoại ngữ bên cạnh tiếng Anh: có em mê truyện tranh Nhật, có em thích âm nhạc Hàn, có gia đình định hướng du học hoặc làm việc với đối tác Trung Quốc. Nhưng cũng không ít học sinh hào hứng được vài tháng rồi bỏ dở vì quá tải hoặc học sai cách. Bài viết này giúp phụ huynh, học sinh và cả gia sư có cái nhìn thực tế để bắt đầu đúng.
Có nên học ngoại ngữ thứ hai khi đang học tiếng Anh
Câu trả lời là có, nếu đáp ứng hai điều kiện. Thứ nhất, tiếng Anh của con đã ổn định, không bị đuối trên lớp. Thứ hai, con có động lực thật sự, không chỉ vì bố mẹ muốn. Học ngoại ngữ thứ hai khi tiếng Anh còn yếu dễ khiến con rối cả hai, còn học mà không có hứng thú thì rất khó duy trì qua giai đoạn chữ viết khô khan ban đầu.
Về độ tuổi, học sinh từ lớp 4 – 5 trở lên thường đủ khả năng ghi nhớ chữ viết mới. Giai đoạn lớp 6 – 8 là thời điểm thuận lợi vì áp lực thi cử chưa lớn. Học sinh lớp 9 và lớp 12 nên cân nhắc kỹ, vì đây là năm cần dồn sức cho kỳ thi chuyển cấp.
So sánh nhanh ba ngôn ngữ
| Tiêu chí | Tiếng Nhật | Tiếng Hàn | Tiếng Trung |
|---|---|---|---|
| Chữ viết | Hiragana, Katakana, Kanji | Hangul, học được trong vài tuần | Chữ Hán, cần học lâu dài |
| Phát âm | Tương đối dễ với người Việt | Có âm căng, âm bật hơi cần luyện | Có thanh điệu, người Việt có lợi thế |
| Ngữ pháp | Động từ cuối câu, nhiều thể lịch sự | Tương tự tiếng Nhật | Gần với tiếng Việt về trật tự câu |
| Từ vựng | Nhiều từ gốc Hán | Nhiều từ gốc Hán | Nhiều từ Hán Việt dễ liên tưởng |
Không có ngôn ngữ nào "dễ" hơn hẳn. Hãy chọn theo sở thích và mục tiêu của con: con yêu thích văn hoá nào, định hướng du học hay nghề nghiệp ra sao. Sở thích chính là nhiên liệu giúp con vượt qua những tháng đầu.
Ba tháng đầu: lộ trình gợi ý
Với học sinh bắt đầu từ con số 0, học 2 buổi mỗi tuần, mỗi buổi 60 – 90 phút, cộng 15 phút tự học mỗi ngày:
- Tháng 1 – Chữ viết và phát âm: tiếng Nhật học xong Hiragana và Katakana; tiếng Hàn học bảng chữ Hangul và quy tắc ghép âm; tiếng Trung học phiên âm pinyin, thanh điệu và khoảng 50 chữ Hán cơ bản.
- Tháng 2 – Mẫu câu giao tiếp cơ bản: chào hỏi, giới thiệu bản thân, gia đình, số đếm, ngày giờ. Mục tiêu nói được đoạn tự giới thiệu 6 – 8 câu.
- Tháng 3 – Mở rộng từ vựng theo chủ đề: trường học, đồ ăn, sở thích, mua sắm. Tích luỹ khoảng 200 – 300 từ, đọc được đoạn hội thoại ngắn.
Cuối tháng 3, gia sư nên cho con làm một bài kiểm tra nhỏ gồm nghe, đọc và nói để phụ huynh thấy rõ tiến bộ.
Cách học để không bỏ cuộc
- Mỗi ngày một chút: 15 phút đều đặn tốt hơn 2 tiếng dồn vào cuối tuần. Có thể dùng thẻ từ vựng giấy hoặc ứng dụng thẻ nhớ.
- Gắn với sở thích: học lời bài hát, xem một đoạn phim ngắn có phụ đề, đọc truyện tranh đơn giản.
- Nói ngay từ đầu: đừng đợi thuộc nhiều từ mới dám nói. Mỗi buổi học nên có ít nhất 20 phút luyện nói.
- Viết tay chữ mới: với Kanji và chữ Hán, viết tay giúp nhớ nét và bộ thủ tốt hơn gõ phím.
- Có mục tiêu rõ ràng: ví dụ đạt một cấp độ của kỳ thi năng lực tiếng sau 12 – 18 tháng. Phụ huynh nên xem thông báo chính thức của đơn vị tổ chức để biết cấu trúc đề và lịch thi.
Mẹo cho gia sư: đầu mỗi buổi dành 5 phút cho học sinh kể một điều đã làm hôm qua bằng ngôn ngữ mới, dù chỉ 2 – 3 câu. Thói quen nhỏ này giúp học sinh dám nói và thấy mình tiến bộ mỗi tuần.
Chọn gia sư ngoại ngữ thứ hai
Với người mới bắt đầu, gia sư không nhất thiết phải là người bản xứ. Một gia sư Việt Nam học chuyên ngành, phát âm chuẩn và hiểu những chỗ người Việt hay nhầm thường giải thích dễ hiểu hơn trong giai đoạn đầu. Khi trao đổi, phụ huynh nên hỏi:
- Gia sư đã dạy học sinh ở độ tuổi của con chưa, dùng giáo trình gì?
- Lộ trình 3 tháng đầu cụ thể ra sao, kiểm tra tiến bộ bằng cách nào?
- Gia sư có chứng chỉ năng lực tiếng ở cấp độ nào?
Học phí gia sư ngoại ngữ thứ hai thường tương đương hoặc cao hơn một chút so với môn văn hoá. Hiện gia sư tiếng Nhật niêm yết trung bình 350.000 đ, tiếng Hàn 350.000 đ và tiếng Trung 350.000 đ mỗi buổi (toàn quốc). Bạn có thể xem hồ sơ gia sư tiếng Nhật, gia sư tiếng Hàn hoặc gia sư tiếng Trung trên GiaSuMienPhi.com, đọc đánh giá từ phụ huynh trước và nhắn tin hỏi trực tiếp trước khi chốt lớp.
Kết luận
Học ngoại ngữ thứ hai là một hành trình dài, và ba tháng đầu quyết định con có đi tiếp hay không. Chọn ngôn ngữ con thật sự yêu thích, học đều mỗi ngày, luyện nói sớm và đặt mục tiêu rõ ràng, con sẽ có thêm một công cụ quý giá cho học tập và công việc sau này.
