Dạy kèm học sinh hiếu động, mất tập trung
Lộ trình gia sư · bước 3: Dạy buổi đầu
Học sinh ngồi không yên, làm vài phút là chơi? Cách chia buổi học thành khối ngắn, sắp xếp chỗ ngồi, giao nhiệm vụ và phối hợp với phụ huynh.
Gần như gia sư nào cũng từng gặp một học sinh như thế: vừa ngồi xuống đã hỏi chuyện khác, làm được ba câu thì xoay bút, đứng dậy uống nước, rồi kể về trận bóng chiều qua. Nhắc nhở mãi không được, buổi học trôi qua mà bài chưa xong. Học sinh hiếu động không phải là học sinh hư hay kém. Các em chỉ cần một cách tổ chức buổi học khác. Bài viết này chia sẻ những cách làm cụ thể mà gia sư có thể áp dụng ngay.
Hiểu học sinh trước khi thay đổi cách dạy
Trẻ em có khả năng tập trung liên tục khá ngắn, và ở học sinh hiếu động khoảng thời gian này còn ngắn hơn. Học sinh tiểu học thường chỉ giữ được sự chú ý tốt trong 10 – 15 phút, học sinh cấp hai khoảng 15 – 25 phút. Ép một em ngồi yên nghe giảng 45 phút là đi ngược lại đặc điểm này.
Trong hai buổi đầu, hãy quan sát và ghi lại:
- Sau bao nhiêu phút em bắt đầu mất tập trung?
- Em mất tập trung vì điều gì: tiếng động, đồ vật, bài khó hay bài quá dễ?
- Em tập trung tốt nhất với kiểu hoạt động nào: viết, nói, vẽ hay làm với đồ vật?
- Thời điểm học trong ngày có ảnh hưởng không, ví dụ học ngay sau khi đi học về hay sau bữa tối?
Lưu ý: gia sư không chẩn đoán. Nếu học sinh có những biểu hiện khác thường kéo dài, bạn chỉ nên mô tả khách quan những gì quan sát được để phụ huynh tự tìm hiểu thêm với chuyên gia phù hợp.
Chia buổi 90 phút thành những khối ngắn
Thay vì một buổi học liền mạch, hãy chia thành các khối ngắn xen kẽ hoạt động và nghỉ:
| Thời gian | Hoạt động |
|---|---|
| 0 – 5 phút | Khởi động: trò chuyện ngắn, xem lại mục tiêu buổi học |
| 5 – 20 phút | Khối 1: giảng kiến thức mới, có câu hỏi xen kẽ |
| 20 – 23 phút | Nghỉ vận động: đứng dậy, vươn vai, uống nước |
| 23 – 40 phút | Khối 2: làm bài tập cùng gia sư |
| 40 – 45 phút | Trò chơi kiến thức ngắn, ví dụ đố nhanh, ghép thẻ |
| 45 – 62 phút | Khối 3: học sinh tự làm bài, có bấm giờ |
| 62 – 65 phút | Nghỉ ngắn |
| 65 – 82 phút | Khối 4: chữa bài, luyện thêm dạng khó |
| 82 – 90 phút | Tổng kết, học sinh tự nói lại 3 điều đã học |
Quan trọng là giờ nghỉ phải do gia sư chủ động đưa ra, có thời hạn rõ ràng, không phải do học sinh đòi.
Sắp xếp không gian học
- Bàn học chỉ có đúng những thứ cần cho bài đang làm. Cất hộp bút nhiều ngăn, đồ chơi, điện thoại.
- Ngồi quay lưng về phía cửa sổ hoặc lối đi để giảm yếu tố gây xao nhãng.
- Gia sư ngồi cạnh, hơi chếch, để dễ quan sát và chỉ vào bài.
- Nếu có thể, đề nghị phụ huynh tắt tivi và hạn chế người qua lại trong giờ học.
Kỹ thuật giữ sự chú ý trong giờ học
Giao nhiệm vụ nhỏ, rõ ràng
Thay vì "Em làm bài 1 đến bài 5", hãy nói "Em làm câu a và b trong 4 phút, anh bấm giờ nhé". Nhiệm vụ nhỏ có đích đến gần giúp học sinh dễ bắt đầu và dễ hoàn thành.
Cho học sinh vận động có mục đích
Học sinh hiếu động học tốt hơn khi được dùng tay và cơ thể. Cho em đứng lên viết lên bảng nhỏ, dùng thẻ từ vựng để sắp xếp, dùng que tính hoặc đồ vật để minh hoạ bài toán.
Kéo sự chú ý trở lại một cách nhẹ nhàng
Khi em lan man, không cần mắng. Có thể chạm nhẹ vào trang vở, hạ giọng, hoặc hỏi một câu liên quan đến bài: "Vậy câu tiếp theo em định làm bước nào trước?". Nếu em kể chuyện ngoài lề, hãy nói: "Chuyện hay đấy, để giờ nghỉ em kể tiếp cho anh nghe nhé".
Mẹo: dùng một bảng điểm nhỏ trong buổi học. Mỗi khối hoàn thành đúng giờ được một ngôi sao, đủ 4 ngôi sao thì cuối buổi được chọn một trò chơi 5 phút. Học sinh hiếu động phản ứng rất tốt với phần thưởng ngắn hạn và cụ thể.
Phối hợp với phụ huynh
Gia sư chỉ gặp học sinh vài giờ mỗi tuần, nên sự phối hợp với gia đình rất quan trọng. Hãy trao đổi với phụ huynh:
- Chọn giờ học khi em không quá mệt hoặc quá đói, tránh ngay sau khi em chơi thiết bị điện tử.
- Thống nhất quy tắc chung: không điện thoại trong giờ học, nghỉ theo lịch.
- Chia sẻ những gì hiệu quả để phụ huynh áp dụng khi em làm bài ở nhà.
- Báo cáo tiến bộ bằng số liệu cụ thể, ví dụ "Tuần đầu em tập trung được khoảng 8 phút mỗi khối, tuần này đã được 15 phút".
Khi nhận lớp, bạn nên đọc kỹ phần mô tả phụ huynh ghi trong tin đăng và hỏi thêm về tính cách học sinh trong hội thoại trước khi chốt. Bạn có thể tìm các lớp đang mở phù hợp với kinh nghiệm của mình.
Kết luận
Dạy học sinh hiếu động đòi hỏi sự kiên nhẫn, nhưng cũng rất đáng giá. Khi được tổ chức buổi học phù hợp, các em thường tiến bộ nhanh và gắn bó với gia sư. Hãy xem năng lượng của học sinh là điểm mạnh cần định hướng, không phải vấn đề cần dập tắt.
